Οι ισχύοντες κώδικες κατασκευής για τα υλικά P-4 και P-5A παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές όσον αφορά τα κριτήρια πάχους για την εξαίρεση από τη θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT)· υπάρχουν επίσης και άλλες διαφορές.
Σε γενικές γραμμές, οι δομικοί χάλυβες που χρησιμοποιούνται σε γέφυρες και κτίρια ενδέχεται να εξαιρούνται από τη θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT), υπό την προϋπόθεση ότι τα όρια πάχους τους πληρούν τις απαιτήσεις αντοχής σε θραύση. Οι κανονισμοί για τα δοχεία υπό πίεση και τις σωληνώσεις συχνά ορίζουν διαφορετικές απαιτήσεις όσον αφορά την εξαίρεση από τη θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT).
Διαδικασίες συγκόλλησης
Η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) των παχιών τμημάτων των συγκολλημένων κατασκευών εξαρτάται από το υλικό τους και τη μέθοδο συγκόλλησης που χρησιμοποιήθηκε. Η PWHT αντιμετωπίζει τις υπολειμματικές τάσεις που δημιουργούνται από τους άνισους ρυθμούς ψύξης, οι οποίες οδηγούν σε παραμορφώσεις και ρωγμές στις συγκολλημένες κατασκευές. Η PWHT μειώνει αυτές τις τάσεις σε επίπεδα που πληρούν τις απαιτήσεις αντοχής, βελτιώνοντας τόσο τη διαστατική σταθερότητα όσο και την απόδοση αυτών των συγκολλημένων κατασκευών.
Οι ισχύοντες κώδικες σχεδιασμού για σωληνώσεις και δοχεία υπό πίεση συχνά προδιαγράφουν την εφαρμογή θερμικής επεξεργασίας μετά τη συγκόλληση (PWHT) για συγκολλημένα τεμάχια που υπερβαίνουν ένα καθορισμένο πάχος, το οποίο συχνά σχετίζεται με τιμές αντοχής αναφοράς που βασίζονται στην απορρόφηση ενέργειας κατά Charpy. Αν και οι απαιτήσεις για την PWHT δεν μπορούν πάντα να μειωθούν με ορθολογικό τρόπο, μια προσέγγιση θα μπορούσε να είναι η διασφάλιση ότι οι προδιαγραφές συγκόλλησης (WPS) και τα πιστοποιητικά ποιότητας συγκόλλησης (PQR) πιστοποιούν επαρκώς τις χρησιμοποιούμενες τεχνικές συγκόλλησης.
Οι διαδικασίες PWHT διαφέρουν ανάλογα με το υλικό και τη διαμόρφωση της συγκόλλησης· γενικά, περιλαμβάνουν τη θέρμανση των συγκολλημένων τμημάτων σε θερμοκρασία διατήρησης που καθορίζεται από τις προδιαγραφές του έργου ή τις παραμέτρους της μεθόδου συγκόλλησης, και στη συνέχεια τη διατήρηση της θερμοκρασίας αυτής για μια συμφωνημένη χρονική διάρκεια (συνήθως μία ώρα ανά ίντσα πάχους συγκόλλησης). Η ακριβής παρακολούθηση είναι καθοριστικής σημασίας και όλα τα συγκολλημένα τεμάχια πρέπει να ελέγχονται σχολαστικά μετά τη PWHT.
Προθερμάνετε το
Η θερμοκρασία προθέρμανσης αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο για τον έλεγχο της ποσότητας υδρογόνου που εισάγεται στο νεοαποτιθέμενο μέταλλο συγκόλλησης, καθώς και για την αύξηση της αντοχής έναντι ρωγμών που προκαλούνται από υπολειμματικές τάσεις.
Οι παράμετροι που σχετίζονται τόσο με το υλικό όσο και με τα αναλώσιμα συγκόλλησης επηρεάζουν τις απαιτήσεις προθέρμανσης, όπως η περιεκτικότητα σε άνθρακα. Τα συγκολλημένα τεμάχια με υψηλότερη περιεκτικότητα σε άνθρακα απαιτούν περισσότερη προθέρμανση σε σύγκριση με εκείνα που έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε άνθρακα· η θερμοκρασία τους πρέπει επίσης να ελέγχεται προσεκτικά, ώστε να αποφεύγεται η υπερθέρμανση που θα μπορούσε να προκαλέσει παραμορφώσεις ή ελαττώματα στη συγκολλητική ένωση.
Έχουν αναπτυχθεί διάφορες μέθοδοι για τον υπολογισμό της κατάλληλης θερμοκρασίας προθέρμανσης. Μια τέτοια προσέγγιση, γνωστή ως «τεχνική ελέγχου υδρογόνου», χρησιμοποιεί μια παράμετρο σύνθεσης ισοδύναμου άνθρακα και μια εξίσωση που βασίζεται στα επίπεδα διαχέσιμου υδρογόνου στα μέταλλα πλήρωσης, προκειμένου να υπολογίσει τιμές δείκτη ευαισθησίας που επιτρέπουν τον προσδιορισμό των ελάχιστων απαιτήσεων θερμοκρασίας προθέρμανσης. Δυστυχώς, αυτές οι τεχνικές ενδέχεται να μην λειτουργούν πάντα στην πράξη· για παράδειγμα, όταν χρησιμοποιούνται για τη συγκόλληση κολλητικών συνδέσεων σε μεγάλα τμήματα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου AWS D1.1-96, ενδέχεται να μην παρέχουν επαρκή προθέρμανση για την αποφυγή ρωγμών.
Θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση
Η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT), γνωστή και ως «αποσυμπίεση», συνίσταται στη θέρμανση τμημάτων ενός συγκολλημένου εξαρτήματος σε θερμοκρασία υψηλότερη από το όριο ελαστικότητάς του για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Αυτό μεταβάλλει τη μικροδομή του, μειώνοντας παράλληλα τα επίπεδα των υπολειπόμενων τάσεων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκαλέσουν βλάβη υπό φορτίο.
Η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) δεν μειώνει αποτελεσματικά τις υπολειμματικές τάσεις στο μηδέν· ακόμη και με προσεκτικούς θερμικούς κύκλους, οι υπολειμματικές τάσεις ενδέχεται να εξακολουθούν να υπερβαίνουν το όριο διαρροής 30% του υλικού που υποβάλλεται σε επεξεργασία.
Οι εφελκυστικές τάσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τους ρυθμούς ανάπτυξης των ρωγμών κόπωσης, καθώς και τη διαδρομή και το σχήμα των ρωγμών που σχηματίζονται. Το ακριβές μέγεθός τους εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του υλικού, τη θερμοκρασία της θερμικής επεξεργασίας μετά τη συγκόλληση (PWHT), τη διάρκεια της παραμονής στη θερμοκρασία, την ελεγχόμενη θέρμανση, καθώς και από τα στηρίγματα που προσαρμόζονται στις διαστάσεις τους, προκειμένου να διασφαλιστούν ομοιόμορφες θερμικές κλίσεις σε όλα τα συγκολλημένα εξαρτήματα και να εξαλειφθούν οι θερμικές κρούσεις.
Εξαιρέσεις
Οι χάλυβες που χρησιμοποιούνται σε εφαρμογές σωληνώσεων ισχύος/επεξεργασίας θα επωφεληθούν από την απαλλαγή από τη θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) σε ένα ευρύτερο εύρος πάχους, όπως η εναρμόνιση των απαιτήσεων όσον αφορά τα οριακά πάχη στους διάφορους κώδικες που τους καλύπτουν (π.χ. ASME VIII Div 1 και PD 5500). Δυστυχώς, αυτό το εγχείρημα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολο, δεδομένου ότι υπάρχουν διακυμάνσεις στη χημική σύνθεση και στα επίπεδα αντοχής μεταξύ των διαφόρων ποιοτήτων, καθώς και επειδή δεν υπάρχει καθορισμένη απόλυτη τιμή για τα όρια πάχους απορρόφησης ενέργειας κρούσης κατά Charpy.
Οι ισχύουσες εξαιρέσεις από την υποχρεωτική θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) καθορίζονται από παράγοντες όπως η περιεκτικότητα σε άνθρακα, η συγκολλησιμότητα και η θερμοκρασία λειτουργίας. Με βάση έρευνες που έχουν διεξαχθεί με την πάροδο του χρόνου, έχει καταστεί σαφές ότι οι απαιτήσεις αυτές είχαν αρχικά καθοριστεί με βάση τις ορθές τεχνικές πρακτικές, αλλά δεν είναι πλέον κατάλληλες. Προτείνεται το ελάχιστο πάχος τοιχώματος να οριστεί στα 0,625 ίντσες, ανεξάρτητα από την περιεκτικότητα σε άνθρακα ή τη διάμετρο της συγκόλλησης – παρέχοντας έτσι μια πιο κατάλληλη βάση για την εφαρμογή της προσέγγισης της «Master Curve» στην αντοχή σε θραύση.