Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται μεταγενέστερη επεξεργασία των χαλύβδινων και μεταλλικών κατασκευών, προκειμένου να μειωθούν οι υπολειμματικές τάσεις που προκαλούνται από τη συγκόλληση, να βελτιωθούν οι μεταλλουργικές ιδιότητες του υλικού και να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος διάβρωσης ή θραύσης.
Σε κράματα χάλυβα ενδέχεται να απαιτείται θερμική επεξεργασία σκλήρυνσης για την επίτευξη αποδεκτής μεταλλουργικής δομής.
Μέσο ανακούφισης από το άγχος
Η αποσυμπίεση είναι η βασική τεχνική για την ανακούφιση των εσωτερικών τάσεων σε συγκολλημένα κατασκευάσματα. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στη θέρμανση του χάλυβα σε ελαφρώς αυξημένες θερμοκρασίες, με σκοπό τη μείωση του ορίου διαρροής του και την ελαστική ανακατανομή τυχόν υπολειπόμενων τάσεων συγκόλλησης.
Η μείωση των εσωτερικών επιπέδων τάσης είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή παραμορφώσεων στις συγκολλημένες κατασκευές και για τη διατήρηση των βέλτιστων μεταλλουργικών ιδιοτήτων μετά τη συγκόλληση· γι’ αυτό, τεχνικές όπως η προθέρμανση, η διατήρηση των θερμοκρασιών μεταξύ των περασμάτων εντός ορίων (έλεγχος θερμοκρασίας μεταξύ των περασμάτων) και η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση χρησιμοποιούνται ως μέθοδοι μείωσης της τάσης.
Η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) μειώνει τα επίπεδα υπολειμματικής τάσης, τη σκληρότητα και τα επίπεδα βαθμίδωσης στο συγκολλημένο μέταλλο, προκειμένου να βελτιώσει την ολκιμότητα, την αντοχή και την ανθεκτικότητά του σε θραύση λόγω ευθραυστότητας υπό συνθήκες λειτουργίας. Απαιτείται από πολλούς κώδικες για δοχεία υπό πίεση και σωληνώσεις. Οι μηχανικές μέθοδοι απομάκρυνσης των τάσεων, όπως η απομάκρυνση τάσεων μέσω δόνησης, μπορεί να είναι χρήσιμες, αλλά δεν προσφέρουν τα μεταλλουργικά πλεονεκτήματα που παρέχει η θερμική επεξεργασία· επιπλέον, ενδέχεται να μην είναι αποτελεσματικές για όλα τα εξαρτήματα ή τις συγκολλήσεις με πολύπλοκα σχήματα.
Πρόληψη της διάβρωσης υπό τάση (SCC)
Η διάβρωση υπό τάση (SCC) αποτελεί μια ολοένα και πιο συχνή μορφή βλάβης λόγω διάβρωσης σε αγωγούς και χαλύβδινες κατασκευές. Η SCC περιλαμβάνει διακοκκώδη ρωγμάτωση, η οποία εκδηλώνεται με τη δημιουργία κοιλοτήτων στο επιφανειακό στρώμα οξειδίου και τελικά οδηγεί σε θραύση[1].
Η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) παρέχει σημαντική προστασία έναντι της SCC σε περιβάλλοντα πλούσια σε χλωριούχα, μειώνοντας τη σκληρότητα των συγκολλημένων κατασκευών και αυξάνοντας την ολκιμότητα. Για την αποτελεσματική επίτευξη αυτού του στόχου, συχνά χρησιμοποιείται η θέρμανση του υλικού σε συγκεκριμένες θερμοκρασίες για ένα συμφωνημένο χρονικό διάστημα· για κάθε είδος χάλυβα, αυτό πρέπει να γίνεται ξεχωριστά, με την παροχή επαγγελματικών συμβουλών, προκειμένου να καθοριστούν ο σωστός χρόνος και οι κατάλληλες θερμοκρασίες που πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας PWHT.
Η τοπική εφαρμογή θερμότητας (LAH) είναι μια ενεργειακά αποδοτική μέθοδος θερμικής επεξεργασίας μετά τη συγκόλληση (PWHT), η οποία είναι κατάλληλη για τη συγκόλληση επιμήκων εξαρτημάτων, όπως σωλήνες ή μακριά δοχεία πίεσης, και χρησιμοποιεί ένα στοιχείο επαγωγικής θέρμανσης για την τοπική εφαρμογή θερμότητας στην περιοχή της συγκόλλησης. Η μέθοδος LAH αποτρέπει τις παραμορφώσεις που θα μπορούσαν να προκύψουν από την έντονη θέρμανση σε ένα μόνο σημείο, κατανέμοντας ομοιόμορφα τις επιδράσεις της σε ολόκληρη την περιοχή της συγκόλλησης.
Αντοχή σε εφελκυσμό και ολκιμότητα
Η αντοχή σε εφελκυσμό και η ολκιμότητα αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας των κατασκευών, αλλά η διάβρωση μπορεί να μειώσει αυτά τα χαρακτηριστικά, καθιστώντας τα εξαρτήματα πιο ευάλωτα από ποτέ σε ρωγμές λόγω τάσεων υπό συνθήκες δυναμικής φόρτισης.
Η θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση (PWHT) συμβάλλει στην ενίσχυση των συγκολλημένων κατασκευών, μειώνοντας τις υπολειμματικές τάσεις και βελτιώνοντας την ολκιμότητα και την αντοχή τους. Αυτό επιτυγχάνεται με τη θέρμανση του υλικού κάτω από τη θερμοκρασία μετασχηματισμού του για αρκετές ώρες σε υψηλή θερμοκρασία, πριν από την αργή ψύξη του πίσω στη θερμοκρασία δωματίου.
Η ολκιμότητα των υλικών αναφέρεται στην ικανότητά τους να παραμορφώνονται πλαστικά πριν από τη θραύση. Ένα υλικό μπορεί να θεωρηθεί ολκιμό εάν μπορεί να παραμορφωθεί υπό μεγάλες παραμορφώσεις χωρίς να ραγίσει και διακρίνεται από τα εύθραυστα υλικά από το σχήμα της καμπύλης τάσης-παραμόρφωσης. Οι δοκιμές εφελκυσμού αποτελούν έναν τρόπο μέτρησης αυτής της ιδιότητας, αλλά για πιο ουσιαστικές μετρήσεις μπορεί να είναι σκόπιμο να διεξαχθούν αντ' αυτού άλλοι τύποι μηχανικών δοκιμών.
Πρόληψη της ρωγμάτωσης που προκαλείται από το υδρογόνο (HIC)
Η διατήρηση υψηλών θερμοκρασιών προθέρμανσης κατά τη διάρκεια της συγκόλλησης και η μεταγενέστερη θέρμανση ή “εξαέρωση” αποτελούν αποτελεσματικές στρατηγικές για την αποφυγή του HIC. Αυτό επιτρέπει στο υδρογόνο που βρίσκεται στο μέταλλο της συγκόλλησης και στη ζώνη επηρεασμού της θερμότητας (HAZ) να διαχυθεί μακριά από περιοχές με υψηλότερες τάσεις και μειώνει την ποσότητα του παγιδευμένου υδρογόνου, το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει ρωγμές υπό πίεση.
Η HIC μπορεί συνήθως να ανιχνευθεί με τη χρήση διαφόρων μεθόδων μη καταστροφικού ελέγχου (NDT), όπως ο έλεγχος με υγρά φθορίζοντα μαγνητικά σωματίδια, οι τεχνικές μη καταστροφικού ελέγχου με διατμητικά κύματα και ο έλεγχος με υπερήχους. Πρέπει να εφαρμόζονται τακτικές επιθεωρήσεις και μέτρα πρόληψης της HIC, προκειμένου να διατηρείται η ακεραιότητα των χαλύβδινων κατασκευών.
Ο υπερβολικός χρόνος ή η υπερβολική θερμοκρασία κατά τις θερμικές επεξεργασίες μετά τη συγκόλληση για την αποσυμπίεση μπορεί επίσης να συμβάλει στην εμφάνιση HIC. Οι υπερβολικές θερμοκρασίες μπορούν να δημιουργήσουν θερμικές κλίσεις μεταξύ των περιοχών που υποβάλλονται σε θερμική επεξεργασία μετά τη συγκόλληση και εκείνων που δεν υποβάλλονται, δημιουργώντας ένα ιδανικό περιβάλλον για το φαινόμενο HIC. Για να ελαχιστοποιηθεί αυτή η πιθανότητα, τα εξαρτήματα πρέπει να τοποθετούνται προσεκτικά στον κλίβανο, φροντίζοντας παράλληλα να υπάρχουν αρκετά θερμοστοιχεία μέσα σε κάθε εξάρτημα, ώστε να αποφεύγεται η επαφή με τη φλόγα.